Je ziet niet wat er is. Je ziet wat je gelooft.

In 1973 liep in een experiment een psycholoog samen met zeven andere gezonde mensen verschillende psychiatrische ziekenhuizen binnen. Hun achtergrond:
– David Rosenhan zelf: psycholoog en professor aan Stanford University.
– Drie andere psychologen.
– Eén psychiater.
– Een schilder.
– Een huisvrouw.
– Een student.

Gewone intelligente, mentaal gezonde volwassenen van verschillende leeftijden, achtergronden en beroepen.
Ze kregen allemaal dezelfde opdracht:

Doe alsof je één keer stemmen hoort (“empty”, “hollow”, “thud”) en verder zeg je niets onwaarschijnlijks. Als je eenmaal bent opgenomen, gedraag je je volkomen normaal. Probeer vervolgens weer ontslagen te worden.

Ze kregen de diagnose schizofrenie of manisch-depressief. Niemand zag dat ze gewoon gezond waren. Niet de artsen. Niet de verpleegkundigen.

Alles wat ze deden werd geïnterpreteerd door één bril: deze patiënt is ziek.

Vriendelijk doen werd “oppervlakkig affect”.
Notities maken werd vertaald als “obsessief gedrag”.

De andere patiënten zagen het overigens weer wel! Ze zeiden dingen als:

“Je bent geen echte patiënt.”
“Je bent een journalist.”
“Je bent hier om ons te observeren.”

De uitkomst van dit experiment was pijnlijk: We kunnen het verschil tussen ziek en gezond niet betrouwbaar vaststellen als we eenmaal een label hebben geplakt.

Wat belangrijk is: dat geldt niet alleen voor psychiatrie. We doen het namelijk allemaal. Meestal herkennen we het vooral als een ander het bij ons doet en minder goed als wij het bij anderen doen. Want onze eigen gedachten nemen we klakkeloos voor waar aan: We zien niet de hele persoon. We zien onze ideeën over die persoon. En dat lijkt me in het licht van deze roerige tijd vol wij-zij denken wel weer eens het noemen waard.

Neem contact op als je wil onderzoeken welk label jij misschien al te lang meedraagt.

Fiona

‍♀️ Ik ben Fiona Kloosterman, oprichter van PintaPeople, waar we mensen begeleiden in leiderschap, loopbaanontwikkeling en duurzame inzetbaarheid.